Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadnia te zmiany koniecznością dostosowania stawek do realiów gospodarczych, w tym inflacji, wzrostu kosztów życia i prowadzenia działalności oraz faktem, że wynagrodzenia mediatorów nie były waloryzowane od 2016 r., co w praktyce oznaczało ich realny spadek. Resort podkreśla również, że rosnąca złożoność spraw kierowanych do mediacji — zwłaszcza gospodarczych, inwestycyjnych i budowlanych, często o wartości przekraczającej kilkaset tysięcy złotych — wymaga adekwatnego wynagrodzenia odpowiadającego nakładowi pracy mediatora. Podwyższenie maksymalnej stawki do 8000 zł ma zatem nie tylko zrekompensować wzrost kosztów, lecz także zwiększyć dostępność wysokiej jakości usług mediacyjnych i wzmocnić atrakcyjność mediacji jako realnej alternatywy dla procesu sądowego.

Waloryzacja stawek została oparta na dwóch wskaźnikach: wzroście przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, które od 2016 r. wzrosło o ponad 100%, oraz skumulowanej inflacji CPI w latach 2017–2023.

Projektodawca wskazuje również, że struktura wpływu spraw do sądów okręgowych potwierdza rosnący udział sporów o wysokiej wartości i dużej złożoności, co dodatkowo uzasadnia podwyższenie górnego limitu wynagrodzenia. Nowe przepisy obejmą również sprawy wszczęte przed 1 lutego 2026 r., jeżeli skierowanie do mediacji nastąpi po tej dacie, co oznacza, że mediatorzy powinni przygotować się na nowy model wynagradzania już na początku 2026 roku.